303. باب پال سېلىشنىڭ ۋە پال سالدۇرۇشنىڭ مەنئى قىلىنغانلىقى توغرىسىدا

― بۇخارى ۋە مۇسلىم رىۋايەت قىلغان.

بۇخارىنىڭ يەنە بىر رىۋايىتىدە، ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھا رەسۇلۇللاھنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى ئېيتىدۇ: « إنَّ الملائكَةَ تَنْزِلُ في العَنانِ وهو السَّحابُ فَتَذْكُرُ الأمْرَ قُضِيَ في السَّمَاءِ، فيسْتَرِقُ الشَّيْطَانُ السَّمْع، فَيَسْمعُهُ، فَيُوحِيهِ إلى الْكُهَّانِ، فيكْذِبُونَ معَهَا مائَةَ كَذْبةٍ مِنْ عِنْدِ أنفُسِهِمْ » « پەرىشتىلەر بۇلۇتقا چۈشۈپ، ئاسماندا ھۆكۈم قىلىنغان ئىشلار ئۈستىدە سۆزلىشىدۇ، شەيتان ئوغرىلىقچە ئاڭلاپ ئۇنىڭغا 100 يالغاننى قوشۇپ كاھىنلارغا دەپ بېرىدۇ » .

ھەدىسنىڭ مۇھىم نۇقتىلىرى: 1) كاھىنلارنىڭ سۆزلىرى يالغان ۋە ئويدۇرما بولۇپ، ئۇلارغا چىنپۈتۈشتىن چەكلەش، ئۇلارنىڭ ئايرىم سۆزلىرى راست چىقىپ قالغان تەقدىردىمۇ، بۇ جىنلارنىڭ ئوغرىلىقچە ئاڭلىۋالغان سۆزلىرى ئىكەنلىكى.

2) پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام پەيغەمبەر بولۇشتىن بۇرۇن جىنلارنىڭ بىرىنچى ئاسماندا بەزى خەۋەرلەرنى ئاڭلايدىغانلىقى، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام پەيغەمبەر بولغاندىن كېيىن مۇنداق ئىشلارنىڭ يۈز بەرمەيدىغانلىقى، ئاسمان خەۋەرلىرىنى ئاڭلاشقا ئۇرۇنغان جىنلارنىڭ «قۇرئان كەرىم»دە ئېيتىلغاندەك ئاقار يۇلتۇزلار بىلەن قوغلىنىپ كۆيدۈرۈپ تاشلىنىدىغانلىقى.

ھەدىسنىڭ مۇھىم نۇقتىلىرى: 1) بىرەر ئىشقا دۇچ كەلگەندە ئۇنىڭ ئاقىۋىتىنى بىلمەكچى بولۇپ، رەم سېلىشنىڭ ۋە رەمباللارنىڭ ئالدىغا بېرىپ رەم سالدۇرۇشنىڭ چەكلەنگەنلىكى.

2) رەمباللارغا ئىشىنىشنىڭ نامازنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ياخشى ئەمەللەرنىڭ ساۋابىنى يوققا چىقىرىدىغانلىقى.

3) رەمباللارنىڭ سۆزىدە غەيبنى بىلىدىغانلىقى ئىپادىلەنگەنلىكى، يالغان ياۋىداقلارنىڭ توقۇلمىسى بولغانلىقى ئۈچۈن، ئۇنىڭ بىرتۈرلۈك ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش بولىدىغانلىقى.

ھەدىسنىڭ مۇھىم نۇقتىلىرى: 1) بۇ ئۈچ ئىش باتىل ئىشلاردىن بولۇپ، ئىسلام دىنىدىن بۇرۇنقى جاھىلىيەت دەۋرى ئادەملىرى ھەپىلىشىدىغان كاھىنلىقنىڭ تۈرلىرى ئىدى. ئىسلام دىنى مەيدانغا كەلگەندىن كېيىن بۇ ئىشلارنىڭ بىرەر پايدىنى قولغا كەلتۈرۈش ۋە بىرەر زىياننى دەپئى قىلىشتا ھېچقانداق رولى يوق ئىكەنلىكى بايان قىلىنىپ ئىنكار قىلىنغان.

2) ئۇلار بىلەن شۇغۇللىنىش ۋە ئۇلارغا ئىشىنىشنىڭ بىرخىل گۇمراھلىق ۋە ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش ئىكەنلىكى مۇقىملاشتۇرۇلغان. بۇ ئىشلار يالغاندىن تۆھمەت بىلەن قارىسىغا ئېيتىلغان ئەپقاچتى گەپلەر بولۇشتىن تاشقىرى يەنە غەيبنى بىلىش دەۋا قىلىنغان بولىدۇ.

3) كىشىلەر رەمباللىققا ئىشەنمەسلىكى، پال سالدۇرماسلىقى، غەيبنى ئاللاھتىن باشقا كىشىنىڭ بىلمەيدىغانلىقىغا ئىشىنىشى، «قۇرئان كەرىم» ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ھەدىسلىرى بويىچە ئىش قىلىشنىڭ لازىملىقى.

ھەدىسنىڭ مۇھىم نۇقتىلىرى: 1) ھەرخىل پالچىلىق ئىشلىرىدىن ۋە پالچىغا ئىشىنىشتىن نەھيى قىلىنغان. پالچىلىقنىڭ سېھرىگەرلىككە كىرىدىغانلىقى ۋە ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش بىلەن تەڭ تۇرىدىغان چوڭ گۇناھ ئىكەنلىكى.

2) بۇ يەردە ئىلمى نۇجۇم دېگىنى ئاستىرونومىيە ئەمەس. ئىبن ئەللان نەقىل قىلىپ ئېيتىدۇ: يۇلتۇز، پىلانتلارنىڭ ئايلىنىشى، بىرلىشىش ياكى ئايرىلىشىدىن شامال چىقىدىغان ياكى يامغۇر ياغىدىغان ۋاقىتلارنى بىلەلەيمىز ھەمدە كېلەچەكتە بولىدىغان ھادىسىلەرنى بىلەلەيمىز، پلانتلاردىكى ئۆزگىرىشلەرنىڭ زېمىندا بولىدىغان ئىشلارغا تەسىرى بار دەپ قاراش چەكلەنگەن. ئەمما، ئىلمى نۇجۇم، كۈننىڭ قايرىلىشى ياكى قىبلە تەرەپنى بىلىش دېگەندەك كۆز بىلەن كۆرۈپ تەجرىبە قىلىپ بىلىدىغان ئىلىملاردىن نەھيى قىلىنمايدۇ. چۈنكى، بۇ خىل ئىلىمدا كۆز بىلەن كۆرگەن سايە ياكى يۇلتۇزلارغا ئاساسلىنىدۇ.

ھەدىسنىڭ مۇھىم نۇقتىلىرى: 1) كۆڭلۈم ئېغىۋاتىدۇ، كۆڭلۈم ئۆيۈۋاتىدۇ، كۆڭلۈم تۇيۇۋاتىدۇ دېگەنگە ئوخشاش كىشىدە تاسادىپىي پەيدا بولىدىغان، ئەمما كىشى شۇ بويىچە ئەمەل قىلمايدىغان تۇيغۇلار ئۈچۈن كىشى جازاغا تارتىلمايدىغانلىقى.

2) بۇ يەردىكى ئۆلچەم شۇكى، غەيبنى بىلىشنى دەۋا قىلماسلىق شەرتى ئاستىدا شەيئىلەرنىڭ ماھىيىتىگە، ۋەقەلەرنىڭ ئۆزگىرىش قانۇنىيىتىگە، مەيدانغا كېلىش سەۋەبلىرىگە ئاساسەن ئىش ھادىسىلەر ئۈستىدە تەپەككۇر يۈرگۈزۈپ مۇئەييەن تونۇش ھاسىل قىلىش ۋە بىلىشلەرنىڭ بۇنىڭغا كىرمەيدىغانلىقى.

ھەدىسنىڭ مۇھىم نۇقتىلىرى: 1) ئىت ئەينى نىجىس ھايۋان بولغانلىقى ئۈچۈن ئىت سېتىش ياكى سېتىۋېلىش ھارام قىلىنغانلىقى.

2) ئىت سېتىپ تاپقان پۇل، پاھىشىدىن تاپقان پۇل ۋە پالچىلىق قىلىپ تاپقان پۇل ھەممىسى ھارام بولۇپ، بۇنداق پۇلنى ئېلىشقا، ئىشلىتىشكە بولمايدۇ. (مەيلى پۇل بولسۇن ياكى مال بولسۇن، بۇنىڭدىن كەلگەن تاپاۋەت ھەممىسى ھارام).

3) ئىت سېتىۋېلىشنىڭ ياكى پالچىنىڭ ھەققىنى بىرىشنىڭ ھاراملىقى.